Lấy hơi sai là nguyên nhân âm thầm khiến giọng của bạn mãi không vang, không rõ, không có lực – dù đã luyện rất chăm chỉ. Tệ hơn, những thói quen tưởng chừng “đúng rồi” như phồng bụng, cố gồng hay hít thật sâu lại đang âm thầm phá hỏng hơi thở và giọng nói của bạn mỗi ngày.
1. Tưởng bụng phồng là lấy hơi đúng
Nhiều người nghĩ: “Chỉ cần bụng phồng lên khi hít vào là đang thở bụng”. Nhưng trên thực tế, cơ bụng phồng không có nghĩa là bạn đang dùng cơ hoành đúng cách.
Theo Cleveland Clinic (2021): “Thở bằng cơ hoành giúp mở rộng dung tích phổi, giảm áp lực vùng ngực và hỗ trợ kiểm soát hơi thở tốt hơn cho phát âm.”
Tuy nhiên, nếu bạn chỉ cố gồng bụng để đẩy ra phía trước, cơ hoành có thể không tham gia đúng cách. Hơi vào không sâu, khí tích ở ngực – tạo cảm giác nặng, bí, hoặc dễ hụt hơi khi nói.
🔻 Hệ quả:
- Vừa nói đã hụt hơi.
- Thở sai làm rối nhịp, chóng mặt nhẹ khi tập lâu.
- Lâu dài tạo thói quen “thở ngực” – vốn rất kém ổn định cho giọng.
✅ Cách sửa:
- Đặt tay lên ngực và bụng cùng lúc. Khi hít vào, ngực không nhô lên – bụng hạ xuống tự nhiên là đúng.
- Tập thở chậm – đều – nhẹ bằng mũi kết hợp thở ra bằng miệng có kiểm soát.
2. Hít càng nhiều càng tốt
“Sâu vào! Hít thật sâu!” – là lời nhắc quen thuộc khi ai đó bắt đầu luyện nói. Nhưng lấy hơi quá nhiều sẽ khiến bạn không kiểm soát được luồng khí khi phát âm, gây ra hiện tượng… phun ào ào lúc nói.
Theo nghiên cứu từ Journal of Speech, Language, and Hearing Research (2023): “Quá trình hít thở quá sâu (over-inhalation) có thể gây căng cơ thanh quản, làm giảm hiệu suất phát âm và tăng nguy cơ mất kiểm soát luồng hơi khi nói dài câu.”
🔻 Hệ quả:
- Mới nói 1–2 từ đã xả hết hơi → câu không đều.
- Lên sân khấu dễ “nghẹn”, “phô”.
- Tạo cảm giác ngột ngạt, khó thở nếu nói liên tục.
✅ Cách sửa:
- Chỉ lấy lượng hơi vừa đủ: cảm giác hơi đầy khoảng 70% dung tích phổi là tốt nhất.
- Tập kỹ thuật ngắt nhịp: lấy hơi nhanh – đẩy hơi theo cụm từ, không nói một lèo từ đầu đến cuối.
3. Nín thở – giữ hơi – gồng vai
Một số bạn mới tập có thói quen giữ chặt hơi trong người, không thở ra ngay mà cố “nín” để nói mạnh hơn. Có người còn vô thức… gồng luôn vai, ngực, cổ khi nói.
Theo báo cáo từ The Voice Foundation Annual Report 2022: “Hơn 58% người mới luyện giọng cho biết họ có xu hướng nín thở – giữ căng vùng vai gáy khi phát âm, dẫn đến hiệu quả phát âm giảm sút và tăng cảm giác căng thẳng.”
🔻 Hệ quả:
- Cảm giác bị “kẹp cổ”, nói mệt, đuối.
- Giọng nghe gắt, bí, thiếu mềm mại.
- Vai – cổ – gáy mỏi, dễ stress khi luyện tập kéo dài.
✅ Cách sửa:
- Quan sát gương: nếu vai nhô lên – bạn đang gồng sai.
- Tập nói kết hợp thả lỏng vai, cổ – kết hợp đẩy hơi theo nhịp nói thay vì giữ khư khư trong người.
- Thử luyện với các câu dài nhưng chậm, đều để giải phóng luồng hơi mượt mà hơn.
✅ Kết luận
Lấy hơi đúng không phải là “hít thật sâu” hay “phồng to bụng” – mà là kiểm soát hơi thở một cách linh hoạt, tự nhiên, tiết kiệm và đúng thời điểm.
Rất nhiều người luyện sai chỉ vì nhìn từ bên ngoài: “thấy bụng phồng thì nghĩ là ổn”. Nhưng giọng nói mạnh – rõ – vang thật sự chỉ đến khi bạn hiểu bên trong cơ thể mình đang vận hành ra sao.
Và nếu bạn vẫn đang tập một mình, không biết mình đang làm sai ở đâu — đừng vội nản. Có thể bạn chỉ cần ai đó giúp bạn nhìn lại đúng điểm cần sửa.
🎯 Luyện đúng – sửa trúng – đẩy hơi vừa đủ.
Giọng sẽ thay đổi chỉ sau 1 tháng – nếu bạn bắt đầu lại từ cách lấy hơi.
❓FAQ – Câu hỏi thường gặp
1. Làm sao biết mình đang thở ngực hay thở bụng?
→ Hãy đặt tay lên ngực và bụng. Nếu khi hít vào mà tay trên ngực nhô lên, còn tay ở bụng không di chuyển – bạn đang thở ngực.
2. Tập thở bụng bao lâu thì quen?
→ Trung bình sau 1–2 tuần luyện đúng kỹ thuật mỗi ngày, cơ thể sẽ tự điều chỉnh dần theo cách thở mới. Tuy nhiên, cần tập trung vào cảm giác thoải mái – không gồng để hình thành thói quen lâu dài.
Bạn muốn giọng nói vang khỏe – thuyết phục hơn – chỉ bằng thay đổi hơi thở?
Đừng bắt đầu bằng “hít thật sâu”
Hãy bắt đầu bằng hiểu đúng – tập đúng – và sửa đúng.
